Wat doet AI in een whisky-distilleerderij?
Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op manxwhisky.com door de Manx Whisky Company, een kleine, traditionele distilleerderij in Baldrine op het eiland Man. Opgericht in 2019 door Magnus Grinneback en Scott Young, met de focus op authentieke single malt whisky van lokaal verbouwde ingrediënten. We publiceren het op AgentAya met hun toestemming. Het originele artikel vind je hier.
Ons whisky-proces is door en door traditioneel. We halen onze gerst bij Ballavell Farm, en het grootste deel van wat daarna volgt zou een distilleerder van 250 jaar geleden direct herkennen.
Dus, waar past AI in dit plaatje?
Op meer manieren dan je misschien zou verwachten. We volgen de ontwikkelingen in AI op de voet en kijken voortdurend hoe het ons werk makkelijker kan maken. Hieronder een aantal voorbeelden, van eenvoudig tot meer geavanceerd.
De basis: hoe we AI gebruiken voor dagelijkse taken
1. Teksten schrijven: communicatie aanscherpen
We laten AI niet vanaf nul schrijven. Onze Instagram-posts, blog posts (inclusief deze) en nieuwsbrieven beginnen altijd bij ons eigen concept.
Wat we wél doen is AI gebruiken om een eerste versie op te poetsen. Dat versnelt het traject van kladversie naar publicatie. We hebben geëxperimenteerd met het trainen van een GPT om posts helemaal zelf te schrijven, maar het resultaat is niet goed genoeg: te veel clichés en te sensationeel. Voorlopig schrijven we liever in onze eigen stem en gebruiken we AI om te verfijnen, niet om te vervangen.
2. Kleine programmeer-taken: klantenmeldingen verbeteren
Onze website draait op Shopify, een solide platform. Af en toe moeten we de logica aanpassen, bijvoorbeeld om verschillende bevestigingsmails te sturen afhankelijk van wat een klant heeft besteld. Een boeking voor een proeverij vraagt om heel andere informatie dan een flessen bestelling.
Hier is AI enorm waardevol gebleken. Ik heb wel wat programmeerervaring uit mijn studententijd, dertig jaar geleden, maar Shopify’s script-omgeving is een compleet andere wereld. Dankzij AI kunnen we dit soort aanpassingen nu zelf doen in plaats van een developer in te moeten schakelen.
Op termijn willen we een aantal betaalde modules die we nu gebruiken (leeftijdsverificatie, bijvoorbeeld) vervangen door eigen code, geschreven met behulp van AI. Die modules kosten niet veel, maar als we £10 per maand kunnen besparen en iets bouwen dat beter past bij onze behoeften, is dat de moeite waard.
3. Administratie automatiseren: maandelijkse distilleerderij rapportages vereenvoudigen
Een distilleerderij runnen betekent maandelijkse opgaven van productie en voorraadmutaties. Dat zijn formulieren, en niet het meest inspirerende onderdeel van het werk.
We hebben AI (Claude, in dit geval) gebruikt om een script te schrijven dat de formulieren automatisch invult op basis van onze productiegegevens. Revolutionair is het niet, maar het scheelt 5 tot 10 minuten per maand. Belangrijker nog: het heeft ons laten zien hoe eenvoudig het is om kleine scripts te bouwen die specifieke taken automatiseren.
Hoe we AI gebruiken om eigen tools voor de distilleerderij te bouwen
1. Onze eigen meet-app bouwen
Tijdens een typische distilleer-week voeren we tientallen metingen en berekeningen uit: temperaturen van het maischwater, temperatuurcorrecties voor alcohol- en suikermetingen, verdunnings-berekeningen, en meer.
Er zijn genoeg online tools die dit elk afzonderlijk kunnen. Maar ze werken zelden precies zoals wij het doen, waardoor je voortdurend tussen websites heen en weer springt en resultaten handmatig aan elkaar knoopt.
Om dat op te lossen hebben we onze eigen app gebouwd, afgestemd op ons werkproces. Alles wat we nodig hebben zit op één plek. Dat vereenvoudigt het werk in de distilleerderij, bespaart tijd bij het controleren van cijfers en, cruciaal, verkleint de kans op fouten.
Dit is een voorbeeld van hoe we een standaard calculator hebben aangepast aan onze specifieke opzet. Zonder te veel in detail te treden: hij houdt rekening met voorverwarmd water en berekent zowel de eiwitrust die we altijd uitvoeren als de benodigde inslagtemperatuur van het water.
Nog een voorbeeld. Dit is een standaard hydrometer-temperatuurcorrectie-tool, maar dan direct gekoppeld aan het oorspronkelijke soortelijk gewicht van de gisttank. Een aparte temperatuurcorrectie is niet nodig. Alles wordt op één plek berekend, wat ons het alcoholgehalte en de vergistingsgraad geeft zonder te hoeven wisselen tussen schermen of tools.
2. Software voor vaten- en distilleerderijbeheer
Tot voor kort beheerden we onze vaten en voorraad in Excel. Het werkte, maar het was omslachtig en tijdrovend. Fouten zijn snel gemaakt, en bijhouden wat in welk vat is gegaan vraagt veel concentratie.
Dit was een voorbeeld van ons Excel-overzicht van de vaten. Daarnaast had elk vat een eigen werkblad. Naarmate onze voorraad groeide, werd dit al snel onbeheersbaar.
Met behulp van AI hebben we nu onze eigen vatbeheer-software gebouwd. Met één klik zien we de volledige geschiedenis van elk vat, de leeftijd en bijbehorende productiegegevens. Het systeem herinnert ons ook wanneer er monsters genomen moeten worden of andere acties gepland staan.
Hierboven zie je een screenshot met achterstallige acties en een lijst van onze actieve vullingen, een behoorlijk contrast met de Excel-oplossing.
We werken momenteel aan de integratie van maisch- en distillatiegegevens in het systeem. De laatste stap wordt het toevoegen van scripts die automatisch onze maandelijkse productie- en voorraadopgaven voor de douane voorbereiden.
Hier zie je een deel van ons oude logboek: veel handmatige invoer en flink wat rekenwerk.
Ter vergelijking: het nieuwe systeem. Overzichtelijk, gestructureerd en veel makkelijker te navigeren. Het is nog vers, maar we verwachten dat het de administratie aanzienlijk gaat vereenvoudigen, en dat is een essentieel onderdeel van het runnen van een distilleerderij.
AI inzetten voor onderzoek en ontwerp
AI is ook een uitstekende onderzoeksassistent. Als we ergens nieuwsgierig naar zijn, bijvoorbeeld hoe gerst met een hoog eiwitgehalte de smaak kan beïnvloeden, kan AI ons in een paar minuten een gestructureerde introductie geven. Dat helpt ons snel op snelheid te komen voordat we besluiten of we verder willen graven.
Het is ook handig bij het plannen van fysieke verbeteringen. We werken momenteel aan een verbeterd systeem voor het hergebruik van warm condensator-water. AI heeft ons geholpen bij het ontwerpen van het elektronische besturingssysteem voor de pomp, het voorstellen van componenten, het inschatten van kosten en het vinden van leveranciers.
Veel hiervan zou ook zonder AI kunnen, maar het zou aanzienlijk meer tijd kosten.
Tot slot
AI stelt ons in staat om systemen te onderzoeken, ontwerpen en bouwen die voorheen te duur of te tijdrovend zouden zijn geweest voor een kleine distilleerderij. De tools zelf zijn goedkoop. We gebruiken zowel ChatGPT als Claude. Elk kost ongeveer 20 dollar per maand voor een pro-abonnement.
AI gaat niets veranderen aan hoe we mouten, maischen, distilleren of rijpen. Maar als klein bedrijf is het een krachtige partner, eentje die de tijd besteed aan administratie vermindert, en de tijd vergroot die ertoe doet: whisky maken en ons proces verbeteren.
